Czy twoje dziecko przejawia trudności w rozwoju motorycznym, czy jest niezgrabne ruchowo? Czy dalej spada z rowerka, wymaga Twojej pomocy, kiedy jego rówieśnicy sprawnie poruszają się już na nim samodzielnie? Czy zauważyłeś/aś podczas pobytu na placu zabaw nietypowe reakcje Twojego dziecka na bodźce sensoryczne: bujanie, kręcenie, zabawy w piasku (np. duża niechęć)? Czy podczas zabaw Twoje dziecko przejawia trudności manipulacyjne, ciężko jest mu dopasować klocek, niechęć, nie lubi kolorować, czy rysować, wierci się na krześle? Generalnie stale pozostaje w ruchu, jest nadruchliwe, nadaktywne w porównaniu z rówieśnikami. Czy potrzebuje mocnego docisku, czy wręcz nie lubi przytulania? Czy odmawia spożywania niektórych pokarmów ze względu na strukturę, na zapach, smak, generalnie je w „kółko” to samo? Czy zdarza mu się awanturować w miejscach publicznych, tak że czujesz że sytuacja wymyka Ci się spod kontroli?
Takie zachowania i wiele innych mogą być przejawem zaburzeń integracji sensorycznej, które warto skonsultować ze specjalistą. W okresie niemowlęcym Problemy z napięciem mięśniowym (wzmożone lub obniżone), niechęć do leżenia na brzuszku, zbyt usztywniona główka (nieadekwatnie do wieku), problemy ze ssaniem, usypianiem należy skonsultować z neurologiem, ortopedą, fizjoterapeutą, czy do specjalistą laktacyjnym.
Już od 12 miesiąca można przebadać dziecko pod kątem zaburzeń integracji sensorycznej. Za pomocą narzędzia KATIS można badać dzieci od 12 miesiąca do 4 roku życia, pod kątem funkcjonowania zmysłów w tym propriocepcji (czucie mięśni i stawów) oraz ogólnego rozwoju motorycznego (równowaga, koordynacja, praksje).
Podstawowymi trudnościami pojawiającymi się w tym okresie są trudności motoryczne w tym rozwój mowy. Kroki milowe: siadanie, stanie, chodzenie pojawiają się z opóźnieniem (trudności z napięciem mięśniowym, koordynacją, potrzebą dużego podporu, siad w literę W). Kroki milowe mogą również pojawiać się stosunkowo za wcześnie, kolejne etapy mogą być krótkie, dziecko bardzo szybko dąży do tego żeby samodzielnie stanąć, chodzić, mimo że jest jeszcze stosunkowo na to za wcześnie – może to świadczyć o dużej nadwrażliwości układu dotykowego, tak by ograniczać powierzchnię, którą dotyka podłoża. Dziecko bywa nadruchliwe, nadaktywne, jest w ciągłym ruchu, trudno je zatrzymać. W miejscach publicznych zatyka uszy, mruży oczy, czy też pojawiają się zachowania trudne w postaci krzyku, złości, dziecko zachowuje się tak jakby nie słuchało, trudno je uspokoić. Dziecko może odmawiać pokarmu, ze względu na strukturę, zapach, czy inne właściwości smakowe, nie chce próbować nowych pokarmów je ciągle to samo, czy też przejawia trudności w rozwoju mowy – może to świadczyć o dużej nadwrażliwości układu dotykowego w okolicach twarzowych. W innych przypadkach dziecko może wręcz wkładać wszystko do buzi, próbuje wszystkiego, je posiłki nawet bardzo ostro przyprawione -może to świadczyć o dużym zapotrzebowaniu na bodźce z tego układu.
Dziecko może również przejawiać wiele innych nietypowych preferencji wynikających z trudności przetwarzania w obrębie zmysłu, bądź wielu zmysłów – polisensoryczne. Może mieć preferencje w ubiorze, skarżyć się na metki w ubraniach, może nie lubić mycia włosów, zębów, obcinania paznokci, może nie lubić zabaw ciastoliną, zabaw w piasku, czy innymi masami.
Przejawów trudności (poszukiwanie bądź unikanie) związanych z zaburzeniami integracji sensorycznej w zależności od układu, można przytaczać bardzo wiele. Warto odbyć krótką podróż w poznaniu poszczególnych układów ich właściwości, by lepiej zrozumieć dziecko i lepiej stymulować jego rozwój.
