Rozwój człowieka obejmuje cztery główne sfery: motoryczną, społeczną, komunikacyjną oraz poznawczą. Te obszary są ze sobą ściśle powiązane, a każda z nich wpływa na pozostałe. Proces zwany integracją sensoryczną stanowi spoiwo tych sfer.
Człowiek posiada osiem zmysłów, z czego pięć jest związanych z percepcją bodźców z zewnątrz: wzrok, słuch, smak, węch i dotyk. Pozostałe trzy to zmysły wewnętrzne: równowaga (przedsionek), propriocepcja (czucie głębokie np. mocnego ucisku) i interocepcja (czucie trzewne, np. odczuwanie głodu). Zmysły te są kluczowe w procesie rozwoju, a szczególne znaczenie mają dotyk, równowaga i czucie głębokie. To właśnie te zmysły wymagają szczególnej uwagi w trakcie codziennych aktywności i zabaw z dzieckiem, ponieważ ich prawidłowe funkcjonowanie jest podstawą dla dalszego rozwoju.
Mózg człowieka nieustannie przyjmuje i przetwarza informacje. Dźwięki, obrazy, odczucia, zapachy. Dzieje się to automatycznie, właśnie dzięki procesowi integracji sensorycznej, który odbywa się poza naszą świadomością.
Odnosi się on do prawidłowego organizowania bodźców sensorycznych napływających do mózgu. Oznacza to, że mózg odbiera informacje z różnych zmysłów, analizuje je, porównuje z wcześniejszymi doświadczeniami i na tej podstawie generuje odpowiednią reakcję. Reakcja ta może być zarówno ruchowa, jak i myślowa, a jej celem jest adekwatne i efektywne dostosowanie się do otoczenia.
Prawidłowa integracja sensoryczna wpływa na naszą zdolność do uczenia się, rozumienia świata i reagowania na bodźce w sposób adekwatny. Łatwo wyobrazić sobie sytuację, w której nadwrażliwość na bodźce słuchowe zamienia wyjście z klasą do kina w prawdziwe wyzwanie. A może dziecko ma obniżony próg bólu, i nawet nie czuje kiedy robi sobie krzywdę?
Każdy człowiek posiada profil funkcjonowania sensorycznego. Przejawia się on np. w preferencji tkanin szorstkich lub miękkich, zamiłowania do określonej siły dotyku czy poszukiwania pewnych zapachów. Kiedy jednak widzimy, że funkcjonowanie sensoryczne przekłada się negatywnie na codzienne funkcjonowanie dziecka, być może możemy mówić już o zaburzeniu. Należy pamiętać, że zaburzenia integracji sensorycznej nie znikają samoistnie – wymagają systematycznych ćwiczeń, które wspierają pracę układu nerwowego. W przeciwnym razie mogą się pogłębiać, prowadząc do trudności w nauce oraz problemów emocjonalnych. Dlatego jeśli coś nas niepokoi warto rozważyć konsultację z terapeutą Integracji Sensorycznej, zapraszamy również do naszego artykułu koncentrującego się wokół identyfikowania trudności sensorycznych u dziecka.
